Standaard pagina

De dingen

Over de dingen die je alleen ziet als je er de tijd voor neemt!
Waarom heb ik het zo druk?
Als alles om me heen zo snel gaat, sta ik stil om me af te vragen: 'is het echt de wereld die zo druk is, of is mijn geest zo druk? Wij denken meestal dat 'de geest' en ' de wereld' onafhankelijk van elkaar bestaan. We zien een duidelijke grens tussen wat er in onze geest omgaat en wat er in de wereld gebeurt. Vergeleken met de enorme buitenwereld kan de geest die in ons lichaam ligt genesteld heel klein, kwetsbaar en soms machteloos lijken.

Volgens Boeddha is de grens tussen de geest en de wereld in werkelijkheid heel dun, poreus en uiteindelijk denkbeeldig. Het is niet zo dat de wereld goed of slecht is en een overeenkomstig gevoel in ons teweegbrengt. Gevoelens onstaan doordat de geest haar subjectieve ervaringen op de wereld projecteert. De wereld is niet, fundamenteel treurig of vreugdevol, ze is gewoon.

Als we naar de wereld om ons heen kijken, zien we slechts een klein deel dat ons interesseert. De wereld die we zien is niet het hele universum,maar een beperkt universum waar de geest op dat moment aandacht voor heeft. Onze werkelijkheid wordt niet gevormd door de oneindige kosmos, maar door het kleine stukje dat we uitkiezen om ons op te concentreren. De werkelijkheid bestaat omdat onze geest bestaat. Zonder de geest zou er geen universum bestaan.

De wereld bestaat omdat wij ons ervan bewust zijn. We kunnen niet leven in een wereld waarvan we ons niet bewust zijn. Datgene waar onze geest zich op richt, wordt onze wereld. We kunnen en willen niet elk afzonderlijk ding dat op de wereld gebeurt, weten. We kiezen en trainen onze geest waar we ons op gaan richten.

Hoe de dingen zijn

' Ik geef les omdat jullie en alle wezens gelukkig willen zijn en leed willen vermijden.
Ik onderricht hoe de dingen zijn.' - Boeddha

Veel mensen denken dat boeddhisme een filosofie is. Dat klopt in zoverre dat het onderricht navolgbaar is. Helderheid en vrijheid van denken zijn een voorwaarde voor de boeddhistische weg en verdiepen zich als resultaat van een geslaagde ontwikkeling. De leer bewerkstelligt dat alle vermogens die de mensen in zich dragen- ook de logica- tot volle bloei komen.

Waarom noemen we het dan geen filosofie? Omdat je er blijvend door verandert!

Boedddha's leer overstijgt begrippen en brengt blijvende verandering in lichaam, spraak en geest teweeg. De leer biedt de sleutel voor alles wat er in het dagelijks leven gebeurt, je wordt bewust. Het toepassen van de boeddhistische zienswijzen en methoden, die iemand al naar gelang zijn of haar levensomstandigheden aanspreken, lost om te beginnen vaste ideeën en voorstellingen op.

Vervolgens groeit het vertrouwen dat alle gebeurtenissen zin hebben, en dat leidt tot een geleidelijke verandering. Je handelt steeds meer ontspannen vanuit je kern. Boeddha's leer gaat er vanuit dat al het voorwaardelijke vergankelijk is. Daarom komen tijdloze waarden in het spel zodra mensen abstract kunnen denken en deze kunnen begrijpen. 

Waarheden worden door het boeddhisme pas als absoluut erkend als ze iemand door ziekte, ouderdom, dood en verlies kunnen dragen. Boeddha leert dat de oorzaak van leed niet slechtheid is maar onwetendheid. Daarom gaat het om het opheffen van onwetendheid, tot het gedrag van mensen tot geluk op de lange termijn leidt.

Wanneer krijgen mensen zin hun eigen leven bewust te sturen?
Bij sommigen komt dat vanzelf als ze de wet van oorzaak en gevolg hebben begrepen en aan het lijden willen ontsnappen, of als ze zoveel goede indrukken hebben opgeslagen dat ze anderen ten dienste willen staan.

Als je constateert dat je slechts weinig voor anderen kunt betekenen zolang je geen beheersing hebt over je eigen gevoelens, gedachten, woorden en handelingen, is dat een reden te meer om je leven bewust ter hand te nemen.

Helder ervaren, de essentie van het boeddhisme

Boeddhisme kan een dieper inzicht geven in de eigen geest. Onze belevingswereld is het onderwerp van boeddhistisch onderzoek.
Boeddhisten verrichten onderzoek naar de menselijke geest en ervaring, zij gebruiken daarvoor de methode van meditatie, een werkwijze die ongebruikelijk is in de westerse psychologie. Het boeddhisme kent een filosofische traditie, maar vergeleken met de westerse filosofie ligt er een minder sterke nadruk op de ratio, het heldere denken. Minstens even belangrijk is de beoefening van het heldere ervaren.


Boeddhisten doen aan spirituele oefening en veel boeddhistische culturen kennen een monastieke traditie: in dat opzicht lijkt boeddhisme op andere religies. Maar het is geen godsdienst: in de boeddhistische denkwereld speelt het godsbegrip geen rol. Scheppingsverhalen komen in de klassieke teksten niet aan de orde. De Boeddha wijst speculaties over het ontstaan en einde van de wereld van de hand. 

In tegenstelling tot de grote wereldreligies is het boeddhisme geen theïstische traditie.

Levenskunst in het boeddhisme

Levenskunst rust op filosofisch inzicht, maar ook op psychologische en emotionele rijpheid, facetten van het leven die wij vaak van elkaar scheiden. De boeddhistische visie is er één die al die facetten omvat: zij beoogt de mens tot bloei te brengen, niet op intellectueel of spiritueel vlak, niet in de familiekring of op de werkvloer, maar in zijn hele mens-zijn en medemenselijkheid.

De wijsgeren in de klassieke oudheid waren levenskunstenaars, die theoretisch inzicht nadrukkelijk verbonden met de alledaagse praktijk. Hun opvating van filosofie, als discipline die het hele bestaan bestrijkt, vindt tegenwoordig weerklank bij 'publieksfilosofen' als Joep Dohmen, Alain de Botton en Jules Evans.

In zowel de klassieke als de moderne levenskunst, gaat het om 'het leren ontdekken van de grenzen van de rede, het leren interpreteren van een complexe situatie, het leren omgaan met emoties en het leren zich te verhouden tot armoede, pijn en de dood'.

Net zoals de Boeddha benadrukken levenskunstenaars dat zulke lessen zich niet laten vangen in een simpele formule, maar worden ontdekt op een pad van voortschrijdend inzicht, dat je je eigen maakt door onderricht en oefening.