Ken jezelf door je denkbeelden

Mijn lichaam heeft niet dezelfde ideeën als ik

De woorden 'Mijn lichaam heeft niet dezelfde ideeën als ik' komen van de Franse cultuurfilosoof Roland Barthes, die in dezelfde zin stelt dat plezier opduikt wanneer het lichaam zijn eigen ideeën begint te volgen. Het omgekeerde is zo mogelijk nog juister: met pijn en ziekte geeft mijn lijf te kennen dat ik de verkeerde richting uit ga.

Als ik met enige regelmaat nekklachten krijg, als ik aan spanningshoofdpijn lijd, dan is de boodschap dat er iets schort aan mijn manier van leven. We hebben er alle belang bij ons lichaam serieus te nemen, en dat is al helemaal het geval als mijn lichaam'niet dezelfde ideeën heeft als ik'. In deze redenering is het Ik uitdrukkelijk een vervreemd Ik dat in de valkuil gestapt is van ongezonde praktijken.

Als ik mij identificeet met beelden en idealen die ingaan tegen mijn lichaam, dan is mijn buik de eerste lichaamsregio die protest aantekent, lang vooraleer ik bewust besef wat er aan de hand is. Onze (onder) buik is een lichaamsregio waar affecten voelbaar worden, wat wr kunnen terugvinden in de wijsheid van onze taal: 'het ligt zwaar op mijn maag', 'er ligt iets op mijn lever'. Wanneer ik daar geen gehoor aan geef en ondanks de protesten verderga op de ingeslagen weg, worden de signalen dwingerder en verschuift protest van ongemak naar pijn en vervolgens naar ziekte.

Mijn lijf tekent protest aan - het doet pijn. Geef ik daar gehoor aan?