Ken jezelf door je denkbeelden

Wonderen zijn niet in tegenspraak met de natuur,

ze zijn slechts in tegenspraak met wat we over de natuur weten.

- Augustinus

Je bent steeds wie je geacht wordt te zijn gezien de omstandigheden.

- Confucius

Wij westerlingen zijn geneigd om onze identiteit te verbinden aan begrippen als individualiteit, uniciteit en zelfexpressie. In het confucianisme is identiteit altijd relationeel gedacht. Hoe intermenselijke relaties en de relatie tussen de mens en de hemel en mens  en zijn voorouders vorm krijgen, is ten dele vastgelegd in riten.

De riten wijzen ons erop dat ons gedrag altijd wordt gestuurd door omgangsvormen en wat gepast is, en dus een formeel aspect heeft. In de omgang met een leraar gedraag ik mij anders dan in de omgang met een collega of een partner. Volgens de confucianisten is er geen ' atomisch kern-zelf'; je bent steeds de persoon die je geacht wordt te zijn gezien de omstandigheden. Ga maar eens na hoezeer ook jouw gedrag en dus wie je bent steeds  wisselt met wie je tegenover je hebt.

 

Het denken zelf is niet het probleem,

het gaat om onze identificatie,

de misvatting dat we 'zijn' wat we denken en voelen.

De Ietsisten, de verlichten die van ashram naar zentempel reizen, de zelfverklaarde spirituelen verklaren later: er leiden vele wegen naar de top van de bergm maar het uitzicht is overal hetzelfde.

- Chinees spreekwoord

2

Sinds Descartes wordt het denken zwaar overschat.

Denken is een ver-tra-gings- proces.

Het leggen van noodverband na bliksem- of bom-inslag.

Eerst zie je een flits

Dan hoor je een klap

en dan begint het denken pas.

- Jules Deelder